Rap artista Áilu Valle almmustahtii ovttasbarggus SápmiDem dutkanprošeavttain ja Lappi universitehtain geassemánu 19. beaivve 2026 šuoŋa “Lohpi”, mii čalmmustahttá man dehálaš lea bivdit lobi Sámi eanangeavaheamis ja eamiálbmogiid vuoigatvuođaid ollašuvvamis. Ii leat dohkálaš, ahte sápmelaččat eai beasa leat mielde dahkamin mearrádusaid go lea sáhka sin eatnamiin ja luonddu valjodagain, go omd. plánejit ođđa ruvkkiid dahje bieggamillopárkkaid dahje ovddidit turismma sámiid ruovttuguovllus. Danne mii gáibidit #BivddeLobi.

Sápmelaččain lea riekti gáibidit ahte sis ohcco miehtan iešguđet oktavuođain. Dasa lassin sávvat ahte maiddái earát go sámit dorjot dán álbmogiidgaskasaš prinsihpa ja vuoigatvuođa. Danin mii bovdet olbmuid searvat SápmiDem sosiála media kampánjii, gos juohkit ja čalmmustahttit ovdamearkkaid diliin, gos lobi berre bivdit. Sáhtát oassálastit kampánjii guovtti perspektiivvas, geahča rávvagiid (ovdamearkavideot rávvagiid vuolde):

1. Mun lean sápmelaš

Juogat midjiide makkáriin áššiin háliidivččet ahte sápmelaččain bivdit lobi go jearaldat lea alddeset rivttiin, nugo ovdamearkka dihte “Bivdde lobi go geavahat sámi biktasiid”. Dáid bagadusaid loahpas gávnnat eanet ovdamearkkaid. Čále gáibádusa báhpirii ja lasit fáddágilkora “Bivdde lobi”. Filbme teavstta oanehis videoi dahje váldde gova. Video sáhttá dahkat man beare sámegillii, suomagillii dahje eŋgelasgillii.

Vuolábealde gávnnat ovdamearkavideo ja dárkilut njuolggadusaid iešguđet sosiála mediaide. Juos háliidat oaidnit ovdamearkavideo mii lea govvejuvvon mas du iežas muođut oidnojit, de geahča video olgešbealde.

2. Mun in leat sápmelaš ja háliidan doarjut sámiid rivttiid

Juogat midjiide makkár áššiin áiggot bivdit lobi sápmelaččain go jearaldat lea du iežat diliii, nugo omd. “Mun bivddán lobi juos áiggon geavahit sámi biktasiid”. Rávvagiid loahpas gávnnat eanet ovdamearkkaid. Čále iežat lohpádusa báhpárii ja lasit fáddágilkora “Mun bivddán lobi”. Filbme teavstta oanehis videoi dahje váldde gova. Vaikkeba sáhtát dušše govvet olles teavstta. Video sáhttá dahkat man beare sámegillii, suomagillii dahje eŋgelasgillii.

Vuolábealde gávnnat ovdamearkavideo ja dárkilut njuolggadusaid iešguđet sosiála mediaide. Juos háliidat oaidnit ovdamearkavideo mii lea govvejuvvon mas du iežas muođut oidnojit, de geahča video olgešbealde.

Ovdamearkkat lobi bivdimis

Don sáhtát ođđasit čállit dáid ovdamearkkaid vuođul dahje hutkat iežat.

1. [Bivdde lobi…]
2. [Mun bivddán lobi…]

Makkáriin diliin?

  • Juos geavahat sámi kultuvrra ávkin, ovdamearkka dihte dáidagis.
  • Juos hukset Sápmái (earret priváhta eatnamiidda).
  • Juos du dagut váikkuhit sámi boazodollui, guolásteapmái dahje eará árbevirolaš ealáhusaide.
  • Juos galledat sámi bassi báikkiid, nu go sieidegeađggiid.
  • Juos ii-sápmelaš bivdojuvvo addit iežas oaivila sápmelaččaid guoskevaš áššis.
  • Juos geavahat sámi biktasiid.
  • Juos it leat sihkkar ahte dárbbašatgo bivdit lobi.

Mo?

  • Sápmelaččain áššiin mat gusket sidjiide.
  • Go ain lea vejolašvuohta váikkuhit plánaide. / Bures ovddalgihtii.
  • Nu ahte ulbmilin lea oažžut duohta miehtama áššis.
  • Diehtit ahte sámiin maid lea vuoigatvuohta dadjat “ii”.
  • Dainna lágiin ahte sihkkarastá ahte vástádus boahtá sámiid iežaset friija dáhtus.
  • Go addá dieđuid ja veahki mii doarju mearrádusdahkama.
  • Dakkár vuogi mielde mii gudnejahttá sámi kultuvrra. Juos it dieđe, de jeara lasi.